Czy WHtR zastąpi BMI? Indeks Masy Ciała, który jest lepiej znany jako Body Mass Index był długo traktowany jako wyznacznik zdrowej masy ciała. Ma on jednak istotne ograniczenia np. w przypadku osób umięśnionych może fałszywie wskazywać na nadwagę lub otyłość, mimo bardzo niskiego poziomu tkanki tłuszczowej. Biorąc pod uwagę, że ocenę składu ciała da się przeprowadzić przy pomocy innych metod – np. pomiaru BIA, DXA, fałdomierzem lub pomiarem obwodu talii, to stosowanie BMI w przypadku indywidualnych osób mija się z celem. Trzeba jednak podkreślić, że kiedy badamy duże populacje, jest to użyteczny wskaźnik ze względu na niskie koszty oraz łatwość zastosowania. Tym bardziej, że ilość o znacznej masie mięśniowej jest w populacji ogólnej relatywnie niska i nie może wpłynąć na wyniki badania. Wyraźnie widać, że wysokie BMI, najbardziej ze wszystkich przyczyn1, sprzyja przedwczesnej śmierci.

Lecz pojawia się problem, co zrobić z kimś, kto posiada ponadprzeciętną masę mięśniową, ale też pewną ilość tłuszczu i chciałby ocenić ryzyko zdrowotne z tym związane. Taki problem występuje, gdy badamy populację sportowców. Jest oczywiście możliwość skorzystania z BIA, jednak ta metoda posiada znaczny margines błędu, szczególnie jeśli pomiar jest dokonywany na sprzęcie średniej klasy. Zostaje DXA, fałdomierze i ważenie w wodzie, niestety są to metody wymagające specjalistycznego sprzętu i wykwalifikowanego personelu.

Okazuje się, że wystarczy miarka krawiecka, którą dokonamy pomiaru obwodu talii oraz wzrostu. Badania wskazują, że WHtR (z ang. waist-to-height ratio, czyli stosunek wzrostu do talii) jest doskonalszym wskaźnikiem prognostycznym dla chorób związanych z nadmierną masą ciała niż BMI2,3. Jest tak przede wszystkim z dwóch powodów – nawet bardzo wysoki poziom masy mięśniowej ma niewielki wpływ na obwód talii oraz obwód talii wskazuje na odkładnie się tłuszczu trzewnego, tego który jest znacznie groźniejszy dla zdrowia niż tłuszcz zgromadzony w innych częściach ciała.

Mimo, że BMI jeszcze pewnie długo będzie stosowane w badaniach na dużych grupach, to osoby indywidualne i małe grupy lepiej oceniać przy pomocy WHtR. Żeby zachować długoterminowe zdrowie, należy utrzymywać obwód talii na takim poziomie, żeby nie przekraczał połowy wzrostu i nie przejmować się za bardzo BMI2.

Uwaga: WHtR łatwo pomylić z WHR (z ang. waist-to-hip ratio, czyli stosunek talii do bioder). Ten wskaźnik jest przydatny w ocenie rodzaju otyłości – czy jest to mniej groźna gruszka, czy bardziej niebezpieczne jabłko. Lecz nie daje żadnych informacji o stopniu otyłości i nie może być stosowany u osób z prawidłową masą ciała.

Źródła:

  1. Flegal KM, Kit BK, Orpana H, Graubard BI. Association of all-cause mortality with overweight and obesity using standard body mass index categories: a systematic review and meta-analysis. JAMA. 2013;309(1):71–82.
  2. Browning LM, Hsieh SD, Ashwell M. A systematic review of waist-to-height ratio as a screening tool for the prediction of cardiovascular disease and diabetes: 0·5 could be a suitable global boundary value. Nutr Res Rev. 2010;23(2):247–69.
  3. Ashwell M, Gunn P, Gibson S. Waist-to-height ratio is a better screening tool than waist circumference and BMI for adult cardiometabolic risk factors: systematic review and meta-analysis. Obes Rev. 2012;13(3):275–86.

 

 

Wybrałem posty, które mogą Ci się spodobać

Czy otyłość zaostrza przebieg COVID-19?

Czy soja szkodzi tarczycy?

Czy wczorajszy ryż ma 50% mniej kalorii?