Medytacja zwalcza stres i przedłuża życie?

...
2015-05-09

Jak sądzę, zdążyliście się połapać, że nie patrzę szczególnie ciepło w stronę „Medycyny Wschodu”. Zawsze byłem też sceptyczny co do medytacji. Po prostu siedzenie w „kwiecie lotosu” i robienie „mmm” wydawało mi się jedynie nieszkodliwym dziwactwem. Jednak lektura kilku badań zmusiła mnie do zmiany przekonań.

Na początek kilka pojęć. Telomery są fragmentami chromosomów, które chronią materiał genetyczny przed uszkodzeniem. Wraz z upływem lat, w wyniku wielokrotnego dzielenia się komórek telomery skracają się, przez co DNA staje się podatniejsze na szkodliwe zmiany. Linie komórek o krótkich telomerach są „genetycznie stare”, a ich obecność jest charakterystyczna dla osób w zawansowanym wieku. I odwrotnie – długie telomery wiążą się z dłuższym życiem i zmniejszają ryzyko chorób związanych ze starzeniem się, w tym cywilizacyjnych [1, 2].

Procesu skracania się telomerów nie da się całkowicie zatrzymać. Szkoda, bo były to klucz do nieśmiertelności. Lub przynajmniej jego fragment. Nie mniej tempo tego procesu można modulować poprzez odpowiednie odżywianie [3], a nawet wręcz go odwrócić przez spożywanie diety bazującej na roślinach [4]. Rolę odgrywa tutaj aktywność telomerazy, enzymu którego zadaniem jest wydłużanie telomerów. To co musisz wiedzieć to, że długie telomery i aktywna telomeraza to coś dobrego dla Twojego zdrowia.

Tym razem jednak o medytacji, a nie o odżywianiu. Opublikowana w zeszłym roku meta-analiza przeprowadzona przez Schutte i Malouff, obejmująca randomizowane badania kliniczne o łącznej liczbie 190 osób [5], wykazała, że możemy zwiększyć aktywność telomerazy poprzez regularne praktykowanie medytacji. W konsekwencji możemy więc również wydłużyć długość życia. Co jest takiego „magicznego” w medytacji, że może wpływać na biochemię naszych genów?

Zanim zaczniemy rozprawiać o czerpaniu energii z kosmosu, zejdźmy na ziemię. To co gnębi przeciętnego człowieka w dzisiejszych czasach, bardziej niż kiedykolwiek wcześniej, to stres. Wykazano, że stres w dzieciństwie zmniejsza długość telomerów [6]. W późniejszym wieku nic się nie poprawia, ponieważ osoby przepracowane również mają krótsze telomery niż reszta populacji [7]. Krótko mówiąc, stres pogarsza jakość naszych telomerów [8], przez co może uczynić nasze życie krótszym. Całkowite wyeliminowanie stresu jest mało realne, o ile nie postanowisz porzucić pracy i zaszyć się Bieszczadach. Opcjonalnie na Bali, jeśli Ci fundusze pozwolą.

Świetnym narzędziem do redukcji poziomu stresu jest medytacja. Dzięki niej możesz również poprawić swoje funkcje poznawcze [9, 10]. Fajny bonus, jeśli planujemy długie, szczęśliwe życie.

Poza medytacją, również aktywność fizyczna, sprzyja długim telomerom. Niezależnie od innych zwyczajów czy statusu socjoekonomicznego, osoby bardziej aktywne mają dłuższe telomery [11, 12]. W tym kontekście rozwiązaniem 2 w 1 jest joga, która łączy w sobie aktywność fizyczną oraz medytację w sposób niespotykanych w innych dyscyplinach.

Będąc szczerym, moje ukochane treningi siłowe, mimo rewelacyjnego wpływu na zdrowie metaboliczne, kompozycję ciała czy estetykę sylwetki, nigdy nie były dla mnie źródłem odprężenia. Raczej pobudzenia czy wręcz mobilizującego stresu. Pozytywnego, krótkotrwałego, ale jednak stresu. Odprężenie przynosi mi bieganie. I granie na xboksie, chociaż nie umiem udowodnić, że pozytywnie wpływa na moje telomery ;).

Mimo, że przeciwdziałanie stresowi wydaje się ważne od wielu lat, dzisiaj mamy na to naukowe dowody i narzędzia: medytację i, w drugiej kolejności, aktywność fizyczną. Znalezienie w ciągu dnia kilku chwili, w których wyciszysz się po cały dniu, jest szalenie ważne. Pierwszym wyborem powinna być medytacja.

Źródła:

  1. Shammas MA. Telomeres, lifestyle, cancer, and aging. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2011 Jan;14(1):28-34. PubMed
  2. Shalev I, Entringer S, Wadhwa PD, Wolkowitz OM, Puterman E, Lin J, Epel ES. Stress and telomere biology: a lifespan perspective. Psychoneuroendocrinology. 2013 Sep;38(9):1835-42. PubMed
  3. Crous-Bou Marta, Fung Teresa T, Prescott Jennifer, Julin Bettina, Du Mengmeng, Sun Qi et al. Mediterranean diet and telomere length in Nurses’ Health Study: population based cohort study BMJ 2014; 349 :g6674 BMJ
  4. Ornish D, Lin J, Chan JM, Epel E, Kemp C, Weidner G, Marlin R, Frenda SJ, Magbanua MJ, Daubenmier J, Estay I, Hills NK, Chainani-Wu N, Carroll PR, Blackburn EH. Effect of comprehensive lifestyle changes on telomerase activity and telomere length in men with biopsy-proven low-risk prostate cancer: 5-year follow-up of a descriptive pilot study. Lancet Oncol. 2013 Oct;14(11):1112-20. PubMed
  5. Schutte NS, Malouff JM2. meta-analytic review of the effects of mindfulness meditation on telomerase activity. Psychoneuroendocrinology. 2014 Apr;42:45-8. PubMed
  6. Shalev I. Early life stress and telomere length: investigating the connection and possible mechanisms: a critical survey of the evidence base, research methodology and basic biology.Bioessays. 2012 Nov;34(11):943-52. PubMed
  7. Ahola K, Sirén I, Kivimäki M, Ripatti S, Aromaa A, Lönnqvist J, Hovatta I. Work-related exhaustion and telomere length: a population-based study. PLoS One. 2012;7(7):e40186. PubMed
  8. Epel ES, Blackburn EH, Lin J, Dhabhar FS, Adler NE, Morrow JD, Cawthon RM. Accelerated telomere shortening in response to life stress. Proc Natl Acad Sci U S A. 2004 Dec 7;101(49):17312-5. PubMed
  9. Damjanovic AK, Yang Y, Glaser R, Kiecolt-Glaser JK, Nguyen H, Laskowski B, Zou Y, Beversdorf DQ, Weng NP. Accelerated telomere erosion is associated with a declining immune function of caregivers of Alzheimer’s disease patients. J Immunol. 2007 Sep 15;179(6):4249-54. PubMed
  10. Lavretsky H, Epel ES, Siddarth P, Nazarian N, Cyr NS, Khalsa DS, Lin J, Blackburn E, Irwin MR.A pilot study of yogic meditation for family dementia caregivers with depressive symptoms: effects on mental health, cognition, and telomerase activity. Int J Geriatr Psychiatry. 2013 Jan;28(1):57-65. PubMed
  11. Cherkas LF, Hunkin JL, Kato BS, Richards JB, Gardner JP, Surdulescu GL, Kimura M, Lu X, Spector TD, Aviv A. The association between physical activity in leisure time and leukocyte telomere length. Arch Intern Med. 2008 Jan 28;168(2):154-8. PubMed
  12. Kim JH, Ko JH, Lee DC, Lim I, Bang H. Habitual physical exercise has beneficial effects on telomere length in postmenopausal women. Menopause. 2012 Oct;19(10):1109-15. PubMed

Źródła

Wybrałem posty, które mogą Ci się spodobać

Czy wczorajszy ryż ma 50% mniej kalorii?

Czy kawa rozpuszczalna jest zdrowa?

Czemu nie kupuję produktów aspartame-free?